Bakırköy Başsavcılığı, eski kuvvet komutanları (soldan sağa) Aytaç Yalman, Özden Örnek, İbrahim Fırtına ve Şener Eruygur'un adının geçtiği günlükle ilgili inceleme başlattı.

Darbe hazırlığının Türk Ceza Kanunu'nun 309. maddesine göre 'Anayasal düzeni silah zoruyla yıkmaya teşebbüs' suçu kapsamına girdiğine işaret eden hukukçular, ordu içerisinde cunta oluşturmanın müebbet hapis gerektiren ağır bir suç olduğuna dikkat çekiyor. Uzun süre anayasal düzene karşı işlenen suçlara ilişkin davalara bakan emekli Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Ahmet Gündel, eski Deniz Kuvvetleri Komutanı Özden Örnek'e ait olduğu iddia edilen günlüklerin içeriğinde ciddi suç unsurları olduğunu vurguluyor.

Emekli Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Ahmet Gündel, darbe hazırlığı yaptıkları öne sürülen eski kuvvet komutanlarının eylemlerinin eski TCK'nın 146, yeni TCK'nın 309. maddesinde yer alan 'Anayasal düzeni silah zoruyla yıkmaya teşebbüs suçu'na girdiğini belirtiyor. Gündel, bu suçların askerî mahkemelerin görev alanına giren suçlar kapsamında olmadığını, sivil cumhuriyet savcılıklarınca re'sen kovuşturulması gerektiğini kaydediyor.

Ahmet Gündel (Emekli Savcı): Ağır suç unsurları var Darbe planı hazırladıkları öne sürülen eski kuvvet komutanlarının eylemleri 'anayasal düzeni silah zoruyla yıkmaya teşebbüs suçu'na girer. Günlüklerin Örnek'e ait olup olmadığı ve içeriğinin doğruluğu, ancak bir adli soruşturma ile ortaya çıkartılabilir.

Reşat Petek (Emekli Başsavcı): Kanun gerekli yetkiyi vermiş Türk Ceza Kanunu'nda suça teşebbüsü düzenleyen madde vardır. Kişi kendi iradesi dışında gerçekleştiremese de, eylem tamamlanmamışsa suç oluşur. Konuyla ilgili haber ulusal basında yer aldığına göre, her başsavcılık konuyu araştırmakla yükümlüdür.

Sedat Karagül (Emekli Hakim): Çağrıya gerek yoktu Genelkurmay Başkanlığı andıç olayında soruşturma başlattı. Başbakan'ın ya da Adalet Bakanı'nın çağrısına gerek olmadan, darbe planlarının anlatıldığı günlüğün basında çıktığı andan itibaren savcıların da re'sen harekete geçmesi gerekiyordu.

Emekli Savcı, savcıların suç iddialarıyla ilgili delilleri toplamak için geniş yetkilere sahip olduklarını hatırlatıyor. Soruşturma başlatan savcının, günlükte darbe hazırlığı yaptıkları iddia edilen eski Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Şener Eruygur, eski Kara Kuvvetleri Komutanı Aytaç Yalman, eski Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral İbrahim Fırtına ve eski Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Özden Örnek'i 'şüpheli' sıfatıyla çağırıp dinlemesi gerektiğini söylüyor.

Günlükte isimleri geçen eski Genelkurmay Başkanı Hilmi Özkök, şimdiki Genelkurmay Başkanı Yaşar Büyükanıt, Kara Kuvvetleri Komutanı İlker Başbuğ ve isimleri geçen diğer kişilerin tanık sıfatıyla bilgilerine başvurulabileceğini ifade eden Gündel, şöyle devam ediyor: "Ayrıca ilgili kurumlardan resmî bilgi ve belgelerin istenilmesi, varlığı iddia edilen günlüklerdeki el yazılarının ve bilgisayarların kime ait olduğunun saptanması gerekir.

Bunun gibi olayı aydınlatmaya yarayabilecek her türlü soruşturma işlemine başvurularak işin gerçeğinin ortaya çıkartılması ve kamuoyunun aydınlatılması bir zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır." Yapılacak inceleme ve soruşturma sonucunda günlüklerin gerçek olmadığının anlaşılması halinde ise iftira suçu oluşacağını kaydeden Gündel, bu durumda da asılsız iddiaları ortaya atanların tespit edilerek yargı önüne çıkartılmaları gerektiğine işaret ediyor.

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mithat Sancar, söz konusu iddiaların araştırılmasının her savcının görevi olduğuna işaret ediyor. Sancar, şu görüşü dile getiriyor: "İddialara konu olan suç ağır ceza mahkemelerinin görev alanına giriyor. Darbe girişimi kanunlara göre de çok ciddi ve ağır bir suç." Daha önce andıç iddialarıyla ilgili sadece bilginin nereden sızdırıldığına dair soruşturma açıldığını hatırlatan Sancar, "Bunlar fiilin üstünü örtmeye yönelik soruşturmalardır." ifadelerini kullanıyor.

Eski Yozgat Cumhuriyet Başsavcısı Reşat Petek, teşebbüs aşamasında kalan darbenin de suç olarak kanunda yer aldığını kaydediyor. Basında yer alan günlük haberlerinin ihbar niteliğinde olduğunu dile getiren Petek, yasaya göre savcıların her türlü ihbarın aslını araştırmakla yetkili ve görevli bulunduğuna dikkat çekiyor. Konunun sivil ya da askerî olmasının önemli olmadığını, bütün savcıların soruşturmakla yükümlü olduğunu vurgulayan eski Başsavcı, şu uyarıları yapıyor: "Kanun zaten gerekli yetkiyi vermiş. Özden Paşa'nın ifadeleri aslında bir suçun itirafı niteliğinde. Ceza Kanunu'nda suça teşebbüsü düzenleyen madde vardır. Kişi kendi iradesi dışında gerçekleştiremese de, eylem tamamlanmamışsa suç oluşur. Haber ulusal basında yer aldığına göre her başsavcılık konuyu araştırmakla yükümlüdür. Bu konuda eğer herhangi bir soruşturma yapılmazsa, Türkiye'de sadece zayıfların yargılandığı, güç sahiplerine dokunulamadığı sonucu ortaya çıkacak. Bu da toplum için kötü bir durum."

Susurluk hakimi Sedat Karagül, gazetecilere yönelik andıçla ilgili Genelkurmay Askerî Savcılığı'nın hemen soruşturma başlattığını hatırlatıyor. Emekli hakim, Başbakan'ın ya da Adalet Bakanı'nın herhangi bir çağrısına gerek olmadan, darbe planlarının anlatıldığı günlüğün basında çıktığı andan itibaren savcıların re'sen harekete geçmesi gerektiğini ifade ediyor. Murat Aydın, Büşra Erdem, İstanbul, Ankara

'Önce basını ele geçirecek sonra öğrencileri sokağa dökecektik'

Nokta Dergisi'nde yayınlanan ve eski Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Özden Örnek'e ait olduğu iddia edilen günlükte darbe hazırlığı konusunda ayrıntılı bilgilere yer veriliyor. Eylem planı, dönemin Genelkurmay Başkanı Hilmi Özkök'ün karşı duruşuna rağmen dört kuvvet komutanının yaptığı 'Sarıkız' adlı darbe planı, komutanların zamanla görüş ayrılığına düşmesi sebebiyle rafa kaldırılmış. Örnek Paşa, 'daima bir ihtilal özlemi içerisinde' diye nitelendirdiği dönemin Jandarma Genel Komutanı Şener Eruygur'un isteği üzerine yaptıkları bir toplantıyla ilgili günlüğüne 6 Aralık 2003 tarihinde şu notları düşmüş: "... Önce basını ele geçirmeye çalışacaktık. Bu nedenle ben MÖ'yü (Mustafa Özkan) davet edecektim. Sonra rektörlerimle temas edip öğrencileri sokağa dökecektik. Sendikalar ile aynı şekilde hareket edecektik. Sokaklara afiş astıracaktık. Dernekler ile temas edip onları da hükümet aleyhine teşvik edecektik. Bütün bu olayları yurt çapında yapacaktık. Yukarıdakiler Sarıkız olarak anılacaktı."

Andıç ve darbe iddiaları Meclis'in de gündeminde

Eski Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Şener Eruygur'un 'bakan ve milletvekillerini' fişlemesi, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin (TSK) medya hakkında hazırladığı andıç ve son olarak 2004 yılında iki darbe tehlikesinin atlatıldığı yönündeki iddialar Meclis gündemine taşınıyor. TBMM İnsan Hakları Komisyonu, bugünkü toplantısında rejimi tehdit eden bu üç önemli konuyu tartışacak. Komisyon başkan vekillerinden Faruk Ünsal (AK Parti) iddiaları 'ürkütücü ve korkunç' bulurken, Mesut Değer (CHP) Türkiye'de bu tür olayların artık sona ermesi gerektiğini söyledi. Komisyonun kararlarının hukuki bağlayıcılığı bulunmuyor, tavsiye niteliği taşıyor.

Türkiye, son dönemlerde üç önemli 'hukuk dışı faaliyet'in birbiri ardına patlak vermesiyle sarsıldı. Bunlardan ilki eski bakanlardan Hasan Celal Güzel'in ifşa ettiği bakan ve milletvekilleriyle ilgili fişlemeydi. Güzel'in belgeleriyle ortaya koyduğu skandalda, halen Atatürkçü Düşünce Derneği'nin (ADD) genel başkanlığını yapan emekli Orgeneral Şener Eruygur'un 2002-2004 yılları arasındaki görevi sırasında bakan ve milletvekillerini fişlediği ortaya çıktı. Bu skandalı, Genelkurmay Başkanlığı'nın medyayı tasnif eden andıcı izledi. Nokta Dergisi'nin haberine göre andıçla basın-yayın kuruluşları 'TSK yanlısı ve karşıtı' şeklinde ikiye ayrılmıştı. Son olarak eski Deniz Kuvvetleri Komutanı Özden Örnek'e ait olduğu ileri sürülen bir günlük gündeme geldi. Yine Nokta Dergisi'nin yayınladığı günlük, 2004 yılında Sarıkız ve Ayışığı adı verilen iki darbe planından Türkiye'nin ucuz kurtulduğunu gözler önüne serdi.

'Andıcın hazırlanması hukuken suç'

Birbiri ardına patlak veren bu skandallar kamuoyunda şok etkisi yaparken, Meclis'i harekete geçirdi. İnsan Hakları Komisyonu, iddiaları bugünkü toplantısında masaya yatırıyor. İnsan Hakları Komisyonu Başkan Vekili Faruk Ünsal, hukuk dışındaki tüm sınıflandırma ve kısıtlamaların fikir özgürlüğünü engellemek anlamına geldiğini vurguladı. Genelkurmay bünyesinde hazırlanan andıcın hukuki anlamda suç olduğuna işaret eden Ünsal, "Kamu gücünü kullanan insanların kendi sübjektif yargılarını işlerine karıştırmaması ve hukukun bağlayıcılığına saygı duyması gerekir. Biz bu konuyu (andıç) milletin meclisi olarak gündeme getireceğiz. Umarım, bu konularda artık bir şeyler değişir." diye konuştu. Faruk Ünsal, 2004 yılında 'iki ayrı darbe hazırlığı yapılmasını' ise 'ürkütücü ve korkunç' buldu. Ünsal, "İddialar doğruysa devletin kendilerine güç, yetki ve üniforma verdiği insanlar kendileri kadar meşru olan devletin bir başka organını devirmeye çalışmış. Kesinlikle kabul edilebilecek bir şey değil. Bu konuları komisyon olarak tartışacağız." dedi.

CHP Diyarbakır Milletvekili Mesut Değer de geçen haftaki olağanüstü toplantıda, kendisinin bu konuları tartışmayı teklif ettiğini açıkladı. Türkiye'nin bir hukuk devleti olduğunu belirten Değer, fişleme konusunda kendisinin de mağdur olduğunu belirtti. Değer, "Bunun hiçbir hukuki dayanağı olamaz, Anayasa'ya da aykırıdır. Ama ne yazık ki bizim ülkemizde herkes fişleniyor. Eminim ki beni de fişliyorlar." dedi. Habib Güler, Ankara