Araç muayenesi işkencesinin ardında '950 nokta' yatıyor

ARAÇ muayene istasyonlarında 950 noktada yapılan kontroller hakkında fazla bilgiye sahip olunmaması, muayene işlemlerinin çileye dönüşmesine yol açıyor. Bu da, yapılan kontrollerde saatlerce
kuyrukta bekledikten sonra, araçlarda belirlenen kusurlar yüzünden muayenenin yarım kalmasından kaynaklanıyor.

ARAÇ muayene istasyonlarini 2004 yilinda 613.5 milyon dolar karşiliğinda 20 yilliğina devralan TÜVTURK, bir yandan tüm Türkiye çapinda yapilandirmasini sürdürürken, diğer yandan da işin siki tutulmasi ve yapilan kontroller hakkinda fazla bilgiye sahip olunulmamasi, muayene işlemlerinin çileye dönüşmesine yol açiyor. Bu da, saatlerce kuyrukta bekledikten sonra yapilan kontrollerde araçlarda tespit edilen kusurlardan kaynaklaniyor. Bu kusurlar yüzünden muayene istasyonlarindan eli boş donmek zorunda kalan araç sahipleri, bir kez daha ayni çileyi çekmek zorunda kaliyor. Bundan kurtulmanın yolu da işi baştan siki tutup, muayeneden önce gerekli kontrolleri yapmadan geçiyor.

Check-up'tan farksız

Doğuş, Akfen ve TÜV SÜD ortakliğinda oluşturulan TÜVTURK istasyonlarinda araçlar adeta checkuptan geçiriliyor. 20 ile 45 dakika süren bu muayeneler sirasinda araçlar toplam 950 farkli açidan kontrolden geçiyor. Bu kontroller sirasinda araçlar, kusursuz, emniyetsiz, hafif ve ağir kusur olmak üzere dört grupta değerlendirmeye tabi tutuluyor. Araçta tek bir ağir kusurun bulunmasi, muayeneye takilmak için yeterli olabiliyor. Emniyetsiz ve hafif kusur kriterleri ise muayeneye takilmada etken oluşturmuyor. Şu anda 77 ilde 183 sabit muayene istasyonuyla hizmet veren TÜVTURK'ün İstanbul'da 12 istasyonu bulunuyor.

TÜVTURK, yilda 4 milyon aracin muayene işlemlerini gerçekleştirmeyi amaçliyor.

Çileden kurtulmanın yolu

Arkadaşimiz Mehtap Özcan'in yaptiği araştirmaya gore, binek otomobillerde 2 yil, ticari araçlarda ise yilda bir yapilmasi zorunlu olan, 950 kusur tespit maddesinin belirlendiği muayenelerden araç sahiplerinin eli boş donmemeleri için en başta ruhsatlarini kontrol etmeleri gerekiyor. Aracin rengi ile ruhsatta yazanin ayni ve ruhsatin yipranmamiş olma şarti araniyor. Plaka larin hasarli ya da damgasiz olmasi hafif kusura girerken, el freninin işlevini yerine getirmemesi, ağir kusur sayiliyor. Sağ dikiz aynasinin bulunmamasi hafif kusur sayilirken, sol dikiz aynasi ağir kusur olarak değerlendiriliyor. Ayni şekilde kisa farlardaki ayarsizlik hafif kusur, bu ayarsizlik uzun farda olunca ağir kusur olarak işleme tutuluyor. Park lambalarinin yanmamasi, fren balatalarinin aşinmiş ve yağlanmiş olmasi da ağir kusur sayilarak, muayene işleminin tamamlanamamasina yol açabiliyor.

Fren lambası ve yangın tüpüne dikkat

ARAÇLARDA fonksiyonunu yerine getirmeyen sis farlari da TÜVTURK'ün muayenelerinde hafif kusur kapsaminda değerlendirilirken, fren, sinyal, dortlü ikaz ve yan işaret lambalarinin kismen bile olsa yanmamasi, lastiklerin aşinmiş, ön aks süspansiyonlarin ve jantlarin hasarli olmasi, işlemlerinin yarim kalmasina yetiyor. Ayrica, kaloriferin bulunmamasi, çamurluklarin tekere sürtmesi, yangin tüpü ve ilk yardim çantasinin bulunmamasi, emniyet kemerlerinin aşiri uzamiş ve kullanilmaz durumda olmasi, kornanin fonksiyonunu yerine getirememesi de ağir kusur kapsaminda değerlendirilerek, araç muayenesinin tamamlanamamasinda onemli etken oluşturuyor.

Muayeneden önce neler yapılmalı

Ruhsatta yeni muayene tarihinin yazilacaği boş alan olup, olmadiğina bakilmali. Yoksa Şoforler Cemiyeti'nden belge alinmali.

Ruhsatta yazan bilgiler (şasi no, yakıt türü, renk gibi) araçla karşılaştırılmalı. Farklılıklar varsa Şoförler Cemiyeti'nden belge alınmalı.

Trafik Sigortasi'nin geçerli olup olmadiği kontrol edilmeli, zamani geçmişse yenisi düzenlenmeli.

Vergi borcu, trafik ceza borcu, OGS cezası olup olmadığı kontrol edilmeli. Borç varsa ödemeler yapılarak, vergi dairesinden Fenni Muayene tzin Belgesi alınmalı.

Araç LPG'li ise ruhsata işlenmiş olmali. Gaz sizdirmazlik testi yaptirilarak, rapor alinmali.

Araçta işlenmesi gereken tadilat reklam uygulaması gibi değişiklikler ruhsata eklenmeli.

Araç ekipmanlari kontrol edilmeli. Aracin cinsine uygun yangin tüpü, ilk yardim çantasi olmali.