Aralık ayında Bursa'da meydana gelen grizu patlamasıyla birlikte 3 ay içinde 32 işçinin hayatını kaybetmesi, iş kazalarındaki ölümlerde madenleri ilk sıralara taşıdı. Son yıllarda ocaklardaki ölümlü kazaların artması üzerine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı harekete geçti. Geliştirilen projeye göre maden, inşaat ve metal sektöründe faaliyet gösteren işyerlerinde, 'iş sağlığı ve güvenliği' açısından çalışma şartlarının iyileştirilmesi için bir dizi çalışma yapılacak. İş sağlığı ve güvenliği kayıt sistemi yenilenirken tanıtım ve eğitim faaliyetleriyle sektörde bilinç oluşturulacak. Eğitim ve duyarlılık artırma faaliyetleriyle kazalara karşı en etkili yöntemlerden olan bireysel tedbirlerin ihmal edilmemesi amaçlanıyor. Bu yıl uygulamaya konacak proje için Zonguldak pilot il seçildi. Şehirde, 2 yılda 25 madende 'iş sağlığı ve güvenliği' eğitimleri verilecek.

'Denetimde Yeni Bir Yaklaşım' adlı proje hakkında açıklama yapan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Ömer Dinçer, yaklaşık bir yıldır madencilik sektöründe buna dair çalışmalar yürüttüklerini anlattı. Müfettiş sayısının 600 olmasına rağmen, binlerce maden işletmesi bulunduğuna dikkat çeken Dinçer, bu nedenle işletmeleri tek tek denetlemeye güçlerinin yetmediğini söyledi. Bakan, geliştirdikleri proje ile iş sağlığı ve güvenliği konusunda bir bilinç oluşturmaya çalıştıklarını vurguladı. Bu kapsamda iş sağlığı ve güvenliği açısından madencilik, inşaat, gemi inşaatı gibi riskli sektörleri tespit ettiklerini aktardı. Bu riskli sektörlerle ilgili özellikle maluliyeti, meslek hastalığını ve ölümlü kazalara sebebiyet veren ara faktörleri belirlediklerini ifade ederken, "bu faktörlerin ortadan kaldırılmasıyla ilgili sivil toplum kuruluşları, sendikalar, işadamlarını bir araya getirip eğitim çalışmaları düzenleyerek" bu konuda bilinç oluşturacaklarını kaydetti. Dinçer, kazanın meydana geldiği maden ocağında birkaç ay önce yaptıkları denetimin de bu proje kapsamında olduğuna işaret etti.

Çalışma Bakanı, Hilton Otel'de düzenlenen, 'Kadın İstihdamının Artırılmasına Yönelik Strateji Geliştirme Projesi Kapanış Toplantısı'na gelişinde gazetecilerin 13 işçinin hayatına mal olan patlamayla ilgili sorularını cevapladı. Madende eksiklik olup olmadığına dair bir soru üzerine, konunun yargıya intikal ettiğini hatırlatan Dinçer, savcının 3 kişilik bir bilirkişi heyeti oluşturduğunu, ancak ocaktaki yangından dolayı heyetin ocağa giremediğini belirtti. Olayla ilgili işletme sahibi ve ortaklarının tutuklandığını anımsatan Bakan, savcının raporunu görmeden bir değerlendirme yapmanın doğru olmayacağını söyledi.

Büyük artış gösteren iş kazalarında Türkiye'nin sicili pek parlak değil. Yüzde 98'i önlenebilir olan iş kazaları nedeniyle her yıl yüzlerce işçi hayatını kaybediyor. Çalışma Bakanlığı'nın verilerine göre Türkiye'de ölümlü iş kazaları oranı, gelişmiş ülkelerin 5 katı. İş kazalarının Türkiye ekonomisine maliyeti ise 4,1 milyar. Gerekli tedbirlerin alınması halinde bu maliyetin 4 milyarı önlenebilir nitelikte. İş kazalarında maden, inşaat ve metal sektörü başı çekiyor. Bakanlığın iş kazalarına ilişkin raporu da tablonun ulaştığı boyutları ortaya koyuyor. 2009'un ilk ayındaki teftiş sonuçlarına göre bu dönemde İş Teftiş Kurulu Başkanlığı'na toplam 3 bin 18 iş kazası intikal etti. Kazalara maruz kalan 3 bin 154 kişiden 670'i ölürken 549'u organ kaybına uğradı. Bin 727'si ise yaralandı. Teftişlerde hayati tehlike tespit edilen 37 işyerine kapatma cezası verildi. Eksikleri bulunan işverenlere ise 1 milyon 467 bin 623 TL idari para cezası uygulandı. Bakanlığın yaptığı tespitlerin haricinde esas önemli kısmı, duyurulmayan iş kazaları oluşturuyor. Çok sayıda kazada işverenle işçi ya da mirasçıları arasında anlaşma sağlanarak kazalar bildirilmiyor.

İş kazasına maruz kalan her 5 işçiden biri ölüyor

İş kazalarında gerekli önlemlerin alınmaması, ihmal ve bireysel hatalar ilk sırada yer alıyor. Ölümlü iş kazalarında maden, inşaat ve metal iş kolları başı çekiyor. Çalışma Bakanlığı'nın 2009'un ilk ayındaki teftiş sonuçlarına göre bu dönemde 8 bin 508 teftiş yapıldı. Denetimlerde 669 bin 715'i erkek, 132 bin 157'si kadın ve 2 bin 764'sı çocuk olmak üzere toplam 804 bin 636 işçi ile 397 çırağa ulaşıldı. İncelenen 3 bin 18 iş kazasına 2 bin 975 erkek, 179 kadın maruz kaldı. 3 bin 154 kişiden 670'i (her 5 kişiden biri) ölürken bin 727'si yaralandı, 549'u ise organ kaybına uğradı. Kazaların bin 7'si makine ve tezgâhlar, 616'sı düşme, 469'u malzeme düşmesi, 138'i elektrik çarpması, 43'ü kimyasal madde, 11'i göçük, 26'sı zehirlenme ve boğulma, 54'ü ise patlama sonucu oluştu. ZAMAN